Posts

Posts uit november, 2025 tonen

CO2 in ons blikveld

Afbeelding
VERANTWOORDING Onderstaand artikel over de Klimaatcrisis is overgenomen uit NRC, samen met de spotprent van Kamagurka; de overige afbeeldingen (met onderschriften) en de links zijn van mij. Hz. Lieke Smits  is kunsthistoricus en postdoctoraal onderzoeker bij de Universiteit Leiden. Waarom lukt het ons als mensheid maar niet om goed voor onze omgeving te zorgen? Waarom verkiezen we gemak, economische groei en ontkenning boven een leefbare planeet? Een deel van het antwoord ligt er volgens mij in dat veel mensen geloven dat er een grens bestaat tussen henzelf en hun omgeving. Dat is duidelijk een illusie: onze lichamen huisvesten microplastics en PFAS en door onze CO2-uitstoot die de temperatuur doet stijgen maken muggensoorten met nieuwe ziektes hun introductie in Nederland. Hoe kan het dat we toch niet doordrongen raken van onze fundamentele verstrengeling met de omgeving? De onzichtbaarheid van vervuiling zal hierin meespelen – zelfs huisafval verdwijnt via ondergrondse ...

Kunstenaar William Kentridge: ‘Ongeacht of je zelf schuldig bent, je bent medeverantwoordelijk’

Afbeelding
INTERVIEW Toef Jaeger Gepubliceerd in NRC op 20 november 2025 ‘Vertrouw nooit een man van boven de vijftig die geen rimpels heeft. Dat betekent dat hij geen geweten heeft.” Het is een van de levenslessen die de Zuid-Afrikaanse kunstenaar William Kentridge meekreeg van zijn moeder. Ze was een vrouw met duidelijke meningen, vertelt hij. We spreken elkaar de middag voor zijn optreden bij Crossing Border in Den Haag en een dag later opnieuw, maar dan in het openbaar in het Amsterdamse filmmuseum Eye. Kentridge is in het land ter promotie van zijn boek  Anatomie van het atelier . Dat hij iets van een popster heeft, blijkt wel uit de optredens bij Crossing Border en in Eye: de zaal zit twee keer bomvol, en hij heeft een manager die het tijdschema strak in de hand houdt. De zeventigjarige Kentridge is vooral bekend van zijn houtskooltekeningen en animatiefilms waarin vaak ‘processies’ voorbijkomen die een ander perspectief op de geschiedenis vormen. Daarnaast is h...

SjieKong/TaiSjie

Afbeelding
De grote vraag is: wie trekt er aan de touwtjes – wie is de speler? We zijn er ons hele leven aan gewend dat anderen aan de touwtjes trekken. Vandaag las ik nog de necrologie van de schrijfster Yvonne Keuls, die graag toneelspeelster had willen worden – totdat ‘Mevrouw mijn moeder’ (2018) zei: „Ik heb allang bepaald wat mijn kinderen moeten worden, ik ga hiervan uit: oorlogen zijn er altijd geweest en kinderen ook, dus mijn zonen gaan het leger in en mijn dochters worden onderwijzeres, dan hebben ze altijd hun broodje.” En zo geschiedde, Keuls ging lesgeven... En ja, er staat altijd iemand voor de klas. Zoals onze Tai Chi leraar, Isabelle, die staat zelfs op een podium. En hoe ga je daar mee om? Vanaf dit podium wordt ons elke week de Tai Chi gegeven – Beethoven let op de noten... Maarten Houtman, die dertig jaar lang onze meditatieleraar was, zei dan: “Geloof mij niet, ontdek zelf...” Dat paste ook in zijn onderricht in ‘Tao-zen, de weg van niet dwang ’ – zeg maar: doe...

Op weg naar de oude dag

Afbeelding
Hoe het allemaal begon… Donderdag 9 oktober in ‘De Die’: Plan voor ergonomische herinrichting van ons huis …de foto’s waar de ergotherapeut zich op baseerde. …en hoe het uiteindelijk uitpakte: Woensdag 5 november op de MacBook: …de buren informeren dat er straks twee uur geen water is: Woensdag 12 november op de Elpermeer: Loodgietersbedrijf Jack van der Spruit voert de werkzaamheden uit: Dit is de apparatuur van onze loodgieter – eentje die het huis gelukkig al van haver tot gort kende, van de verbouwing van de douche met nieuwe spiegelkasten en en wasbakken. Klaaske moest met haar rollator om al dat gerei heen laveren… De conclusie na oplevering: Het huis is inmiddels weer veilig, maar we moesten wel wennen aan de waterbesparende nieuwigheden, zoals een ecodouche (alsof je onder een plantengietertje staat) en een wc-spoeling, die je met een ‘slimme knop’ tot een minimum moet zien te beperken – het water blijft anders doorstr...

Amaryllis Sweet Star

Afbeelding
https://youtu.be/QqvgXtK0A60?si=QxFjliBvmEReMZ3P ECM album Oregon – Crossing , Paul McCandless (rietblazers), Glen Moore (bas, viool, piano), Ralph Towner (gitaar, piano, synthesizer) en Collin Walcott (sitar, percussie). ‘Amaryllis Ibiza’ die Klaaske 4 oktober in ‘De Die’ kreeg van Ayn. ‘Amaryllis Sweet Star’ op 1 november bij ‘De Bloem’ gezien. Allemaal Amaryllissen Ferrari Red Pearle Mont Blanc Sweet Star Amarillys Sweet Star tedere aanwezigheid wonder van schoonheid streling voor het oog lichtpunt in duisternis – geheel op eigen kracht aan de bol ontsproten trek je alle aandacht. https://youtu.be/62wYl3C8yTs PS Nadat ik een dag lang het snot uit m’n neus geniest had, kwam plotseling de gedachte op: zou het misschien de amaryllis zijn… ’s nachts maar gauw alle deuren dichtgedaan. Onze amaryllis Sweet Star maand later… EINDE

Help, de brekels zijn los!

Afbeelding
Uit: ’Heer Bommel en de liefdadiger’, Marten Toonder, 1964 Als heer Bommel vanwege een weddenschap met de markies bij vollemaan het Donkere Bomen Bos betreedt, ontketent hij ongewild een Brekel. Deze als keurige heer ogende demon is naar eigen zeggen verantwoordelijk voor een aantal zegeningen van de moderne wereld, waaronder de afbetalingsregeling en het belastingformulier. Ook heeft hij de verpakking uitgevonden die koekjes vers houdt, doch vrijwel niet te openen is. Een tv-show waarin Rommeldammers via verborgen camera’s kunnen genieten van ruziΓ«nde buren is, gezien het verschijningsjaar van dit verhaal, profetisch te noemen; Big Brother werd pas in 1997 bedacht. De Bezige Bij (wat vooraf ging) ’Het versje over de brekels,’ herhaalde hij peinzend, ‘ik heb er dikwijls over moeten denken, de laatste tijd. Eens kijken, hoe was het ook weer, iets met kwiske, als ik zo vrij mag wezen…’ Hij sloot de ogen en sprak op gevoelige toon: Quisque sibi proximus Bij de zevenboom ...

De Toren van Babel

Afbeelding
Bovenaan: Jan Brueghel de Oude, De dieren gaan aan boord van de Ark van Noach, olieverf op paneel (61 × 90 cm) — 1613 Museum Museum voor Schone Kunsten, Boedapest. Uit ‘Het boek van alle boeken’, van Roberto Calasso “Een paar generaties na de Zondvloed bezorgde de mensheid in haar geheel Jahweh een hevige afkeer, toen hij zag hoe ze allemaal vol ijver samenwerkten aan een enkele onderneming: de bouw van de Toren van Babel. Tot dan toe hadden ze zich gestaag vermenigvuldigd en beheersten ze de aarde. Jahweh beval dat er niet langer één gemeenschap zou zijn maar allerlei stammen, geen van allen in staat de woorden van de anderen te begrijpen. Uiteindelijk zou Hij er, jaren later, voor kiezen om niet langer de mensen maar een enkele man van vijfenzeventig jaar oud te isoleren en te leiden: Abraham, die in de stad Ur woonde. En hem beloofde Hij voor het eerst iets wat ooit in de toekomst zou uitkomen. Jahweh moest de strijd wel aangaan met de machtigste en meest nabije godh...