‘Je weet niet hoe het verder zal gaan...’
“... dat is voor jou heel moeilijk,” zei Maarten Houtman [1] een keer tegen me. Zoals vaker, begreep ik instinctief wat hij bedoelde. En dat hij – ook hier – precies de vinger op de zere plek legde. Maar aan de oppervlakte was ik verbaasd, van: waar heeft hij het over... Die discrepantie betekent gewoon dat je nog vele jaren van onderzoek voor de boeg hebt ... om dat vergeten inzicht te laten rijpen. Mijn vraag naar goed en kwaad, mijn boom der kennis, was ooit – vele jaren daarvoor – plotseling bij me opgekomen, als een jonge loot vanuit de grond van mijn leven: ‘Is dit nu goed, of niet goed?’ Die vraag werd de leidraad van m'n denken, van m'n leven: ik durfde niet meer spontaan te doen, eerst moest alles daaraan afgemeten worden, beoordeeld, gewikt en gewogen. Achteraf, als terugblik op wat ik gedaan had. Maar ook vooruit. Want kennis is vooruitzien, voorspellen, je denkt te weten hoe het zal gaan... Ik was een koffiedikkijker geworden, kijkend in de glazen bol van m'n k...